tabletki-w-kieliszku

Witamina B5, czyli kwas pantotenowy, należy do kompleksu witamin B rozpuszczalnych w wodzie. Wchodzi ona w skład konezymu A, biorącego udział w licznych przemianach metabolicznych zachodzących w naszym organizmie. U większości z nas wystarczające do pokrycia zapotrzebowania ilości witaminy B5 są syntezowane w przewodzie pokarmowym przy udziale naturalnej flory bakteryjnej. Ponadto znajdziemy ją w dużych ilościach w wielu produktach pochodzenia roślinnego i zwierzęcego. W związku z tym praktycznie nie obserwuje się objawów związanych z niedoborem tego składnika odżywczego.

Rola witaminy B5 w organizmie

O witaminie B5, czyli kwasie pantotenowym, mówi się niewiele. Pełni on jednak niezwykle ważną funkcję w naszym organizmie. Jest składnikiem koenzymu A, który z kolei bierze udział w wielu przemianach metabolicznych białek, tłuszczów czy cukrów, których celem jest wytworzenie dostępnych źródeł energii do codziennego funkcjonowania. Oznacza to, że ma kluczowe znaczenie dla całej podstawowej przemiany materii.

Ponadto witamina B5 uczestniczy w syntezie cholesterolu, a na jego bazie hormonów steroidowych i niektórych witamin rozpuszczalnych w tłuszczach, np. A i D. Jest ponadto niezbędna do tworzenia hemu, elementu budowy cząsteczek hemoglobiny czy mioglobiny, nadającego m.in. czerwoną barwę krwi.

Kwas pantotenowy wpływa również na stan naszej odporności, pobudzając produkcję przeciwciał. Ponadto reguluje prawidłowy wzrost organizmu i wpływa na kondycję skóry, pobudzając procesy regeneracji. Stymuluje tworzenie się tzw. tkanki ziarninowej, co wpływa na przyspieszenie gojenia się ran. Niektóre badania naukowe dowodzą także, że spożywanie większych ilości witaminy B5 może nawet opóźniać procesy starzenia i siwienia włosów.

Skutki niedoborów i przedawkowania witaminy B5

Ze względy na dużą zawartość kwasu pantotenowego w produktach żywnościowych, skrajnie rzadko obserwuje się objawy związane z jego niedoborami. Można wśród nich wymienić: zhamowanie wzrostu w wieku dziecięcym, spadek masy ciała, pogorszenie kondycji skóry z powstawaniem różnego typu zmian, zaburzenia pigmentacji włosów czy spadek odporności.

Nie zaobserwowano dotychczas jakichkolwiek objawów związanych z przedawkowaniem witaminy B5. Ze względu na to, że jest ona rozpuszczalna w wodzie, nadmiar jest natychmiast usuwany z organizmu wraz z moczem.

Źródła witaminy B5

U większości z nas dobowe zapotrzebowanie na witaminę B5 jest w pełni pokrywane przez syntezę przy udziale naturalnej flory bakteryjnej przewodu pokarmowego. W związku z tym nie istnieją żadne zalecane dawki, które należy spożywać. Nie ma również takiej potrzeby, ponieważ kwas pantotenowy w dużych ilościach znajdziemy w wielu różnych pokarmach. To właśnie stąd wywodzi się jego nazwa. panthos w grece oznacza „wszędzie”. Najbogatszymi źródłami są jednak: drożdże, różne rodzaje mięs, takie jak drób, wołowina czy wieprzowina. Spore ilości znajdziemy ponadto w warzywach liściastych, np. sałacie, kapuście czy szpinaku, a także w popularnych w Polsce ziemniakach.

Witamina B5 bardzo dobrze wchłania się z przewodu pokarmowego. Niemniej należy zaznaczyć, że jest ona niestabilna termicznie, więc działanie wysokiej temperatury, np. podczas gotowania czy smażenia, zmniejsza jej aktywność.

Autor: Lek. Katarzyna Wiak

Bibliografia:

[1] https://dieta.mp.pl/zasady/63282,kwas-pantotenowy

[2] Pod red. Mutschler E., Farmakologia i toksykologia, wyd. Elsevier Urban&Partner, Wrocław 2013

[3] Spry C. et al., Coenzyme A biosynthesis: an antimicrobial drug target., FEMS Microbiol Rev. 2008 Jan;32(1):56-106