Rodzice dbają o odporność swojego dziecka

lek. Michał Dąbrowski

Odporność dziecka – co osłabia układ immunologiczny?

Okres jesienno-zimowy to czas, gdy wielu małych pacjentów choruje na anginę, grypę, przeziębienie czy zapalenie oskrzeli. Co wpływa negatywnie na odporność dziecka i sprawia, że choruje znacznie częściej niż jego rówieśnicy? Istnieje co najmniej kilka czynników sprawczych. Przyczyną osłabienia odporności dzieci niejednokrotnie jest dieta bogata w cukier, tłuszcz, a uboga w składniki mineralne i witaminy (pracę układu immunologicznego wspiera przede wszystkim witamina B6, witamina D i witamina C). Oczywiście spadek odporności dziecka może być nie tylko efektem niewłaściwego odżywiania, lecz także np. przewlekłego stresu, którego doświadcza wiele pociech w wieku szkolnym, a także maluchy wychowujące się w dysfunkcyjnych rodzinach, w których brak poczucia bezpieczeństwa i spokoju emocjonalnego. 

Co jeszcze wpływa negatywnie na układ immunologiczny najmłodszych? Przesadna higiena małego dziecka i sterylne otoczenie, w którym funkcjonuje, sprawia, że nie ma ono kontaktu z niegroźnymi drobnoustrojami, co powoduje, że organizm nie uczy się rozpoznawać i zwalczać patogenów. Utrzymywanie przesadnej czystości wokół maluchów zwiększa ryzyko zachorowania na astmę i różne alergie w późniejszym wieku. Brak aktywności fizycznej – zwłaszcza na dworze, nie tylko osłabia odporność, lecz także przyczynia się do rozwoju nadwagi u dzieci, zwiększa ryzyko wystąpienia cukrzycy, nadciśnienia i miażdżycy w dorosłym życiu. Kolejnym czynnikiem jest przegrzewanie dziecka, czego konsekwencją są zaburzenia rozwoju naturalnej odporności. Niestety bardzo wielu rodziców jest nadopiekuńczych i ubiera potomstwo nieadekwatnie do temperatury otoczenia (to zjawisko jest częste zwłaszcza w przypadku dzieci w wieku żłobkowym i przedszkolnym). Młody, rozwijający się organizm małych pacjentów nie ma jeszcze precyzyjnie wykształconych mechanizmów termoregulacji. Częste kuracje antybiotykowe także źle wpływają na odporność dzieci (zwłaszcza, gdy nie są tak naprawdę konieczne). Narażanie najmłodszych członków rodziny na bierne palenie również zwiększa podatność na infekcje. Jak w takim razie zadbać o osłabiony organizm pociechy?

Jak wzmocnić układ immunologiczny dziecka? 

Istnieje wiele naturalnych metod wzmacniania odporności dziecka, które powinni wdrożyć do codziennego życia pociechy wszyscy rodzice. Jak hartować dziecko i wspomóc jego układ immunologiczny? Wystarczy zastosować się do poniższych wskazówek.

  • Produkty żywnościowe wspomagające odporność dziecka

Zdrowa dieta jest podstawą prawidłowego funkcjonowania całego organizmu. W codziennym jadłospisie dziecka nie może zabraknąć produktów bogatych w witaminę A, C, D, E, witaminy z grupy B, cynk, żelazo, wapń oraz inne pierwiastki. Jakie pokarmy najlepiej stymulują odporność dzieci? To warzywa i owoce, takie jak: szpinak, brukselka, por, cebula, czosnek, jarmuż, papryka, natka pietruszki, szczypiorek, kalafior, marchewka, melon, czarna porzeczka, truskawki, poziomki, kiwi, cytrusy. Dzieci powinny także spożywać tłuste ryby morskie (doskonałe źródło witaminy D) oraz kapustę kiszoną, która wpływa pozytywnie na rozwój pożytecznych bakterii jelitowych. Zdolność obrony immunologicznej jelit zwiększają też fermentowane produkty mleczne (kefiry, jogurty, maślanki).

  • Zioła, które mogą podnieść odporność dziecka

Jakie zioła mogą wspomóc naturalną odporność dziecka? Wśród zwolenników tradycyjnych metod dużą popularnością cieszą się wyciągi z jeżówki purpurowej, choć jej faktyczny wpływ na układ immunologiczny budzi w środowisku medycznym pewne kontrowersje. Z pewnością nie zaszkodzi wprowadzenie do diety dziecka soku z malin, jeżyn, aronii i naparów z dzikiej róży. Do ziół wzmacniających odporność należy też czystek, lipa, nagietek, koper włoski, żeń-szeń i rokitnik zwyczajny. 

  • Aktywność fizyczna na świeżym powietrzu

Dziecko, które spędza większość wolnego czasu przed ekranem komputera, telewizora lub tabletu, jest łatwym celem dla bakterii i wirusów. Obowiązkiem rodziców jest zadbanie o jego systematyczną aktywność fizyczną. Wycieczki rowerowe, zajęcia na basenie, zabawy w ogrodzie czy na placu zabaw to tylko niektóre z wielu możliwości bycia w ruchu. Codzienny, choćby półgodzinny, spacer z dzieckiem to świetny sposób na hartowanie organizmu potomka (warto rozpocząć wspólne przechadzki w okresie letnim, by organizm stopniowo przyzwyczajał się do niższych temperatur wraz ze zmianami pór roku). 

  • Odpowiednia ilość snu i ograniczenie stresu

Organizm, któremu nie zapewnimy odpowiedniej ilości snu, jest przemęczony, a tym samym bardziej podatny na infekcje (zmniejsza się odporność dziecka). Pilnujmy, by pociecha kładła się spać o stałych porach i przesypiała odpowiednią do jej wieku liczbę godzin. Warto też postarać się ograniczyć sytuacje, które wywołują u dziecka stres, zadbać, aby w domu panowała spokojna atmosfera, bez kłótni i krzyków, które wpływają bardzo negatywnie na kondycję psychiczną najmłodszych. W razie konieczności można skorzystać z pomocy psychologa.

Co jeszcze możemy zrobić, w trosce o zdrowie dziecka? Chrońmy je przed dymem tytoniowym. W szczycie sezonu zachorowań nie narażajmy pociechy na kontakt z innymi chorymi osobami (zarówno dorosłymi, jak i dziećmi) oraz ubierajmy malucha stosownie do pogody (ani za zimno, ani za ciepło). Warto także co roku korzystać ze szczepień ochronnych przeciwko grypie, dzięki temu zminimalizujemy ryzyko zakażenia górnych dróg oddechowych.

Podsumowując, lepiej zapobiegać chorobom niż je leczyć – w mądry sposób hartując organizm pociechy.  Mamy nadzieję, że nasze wskazówki okażą się przydatne dla wszystkich rodziców, którzy chcą skutecznie i w naturalny sposób wzmocnić odporność dzieci. Pamiętajmy, by dbać o układ immunologiczny potomstwa od najmłodszych lat – z pewnością zaprocentuje to w przyszłości.