Dziecko z gorączką po szczepieniu

Lek. Michał Dąbrowski

Gorączka po szczepieniu - przyczyny

Gorączka u niemowlaka po szczepieniu zdarza się bardzo często. Jest naturalną reakcją układu immunologicznego na wprowadzenie do organizmu antygenów obecnych w szczepionce. Organizm pod jej wpływem zaczyna produkować przeciwciała i komórki odpornościowe, co prowadzi do szybszego rozpoznawania patogenów w razie ponownego kontaktu z nimi. Gorączka po szczepieniu to tzw. odczyn poszczepienny. Nie stanowi zagrożenia dla dziecka i nie wpływa na jego rozwój. Inne odczyny poszczepienne, które mogą towarzyszyć podwyższonej temperaturze ciała, to ból, obrzęk i zaczerwienienie w miejscu wkłucia. Odczyn poszczepienny może, ale nie musi wystąpić. Większość dzieci reaguje na szczepionkę bezobjawowo.

Według statystyk gorączka pojawia się u:

  • 1-6% dzieci po szczepieniu przeciwko WZW B;
  • 2-10% dzieci po szczepieniu przeciwko Haemophilus influenzae gr. B;
  • 5-15% dzieci po szczepieniu przeciwko odrze, śwince, różyczce;
  • 50% dzieci po szczepieniu przeciwko błonicy, tężcowi i krztuścowi szczepionką pełnokomórkową DTP (znacznie rzadziej przy szczepionce bezkomórkowej DTaP).

Jak postępować w przypadku gorączki po szczepieniu?

Zanim podamy lek zbijający temperaturę, powinniśmy poznać różnicę między gorączką a stanem podgorączkowym. Stan podgorączkowy to temperatura ciała do 37,9°C. O gorączce mówimy, gdy temperatura przekracza 38°C. Z tym że, jeśli termometr wskazuje 38°C, a dziecko czuje się dobrze, nie trzeba podawać leku.

Dopiero jeśli gorączka po szczepieniu zaczyna rosnąć, należy podać dziecku lek przeciwgorączkowy (paracetamol lub ibuprofen) dopasowany do jego wieku. Stan podgorączkowy nie wymaga podawania leków przeciwgorączkowych. Warto też skorzystać z domowych sposobów na zbijanie gorączki, takich jak chłodne okłady czy kąpiel w letniej (niższej o 1-2 stopnie od temperatury ciała) wodzie.

Przy gorączce po szczepieniu należy również pamiętać o odpowiednim nawodnieniu, ponieważ podwyższona temperatura ciała sprawia, że organizm traci więcej wody i jest narażony na odwodnienie. 

Gorączka po szczepieniu - po jakim czasie?

W przypadku szczepionek przeciwko błonicy-tężcowi-krztuścowi (DTP), Haemophilus influenzae typu B (Hib), WZW typu B czy meningokokom, pneumokokom, poliomyelitis (polio), ospie wietrznej oraz rotawirusom podwyższona temperatura najczęściej pojawia się w ciągu 48 godzin od momentu podania szczepionki. 

Z kolei gorączki po szczepieniu MMR na odrę, świnkę i różyczkę można spodziewać się po około 1-2 tygodniach.

Ile trwa gorączka po szczepieniu?

Gorączka po szczepieniu zazwyczaj trwa kilka-kilkanaście godzin. Ale warto mieć na uwadze, że ten objaw może utrzymywać się nawet 2-3 dni. 

Jeśli gorączka jest bardzo wysoka, utrzymuje się dłużej niż 3 dni lub towarzyszą jej inne, niepokojące objawy, np. kaszel, katar, ból gardła, należy wybrać się z dzieckiem do lekarza. Gorączka może wówczas oznaczać, że szczepienie ,,zbiegło się” w czasie z infekcją wirusową lub bakteryjną. Gorączce po szczepieniu na pneumokoki mogą towarzyszyć takie objawy, jak biegunka i wymioty, co może doprowadzić do szybkiego odwodnienia organizmu. To sytuacja szczególnie niebezpieczna w przypadku bardzo małych dzieci i wymaga konsultacji lekarskiej.

Czy można zapobiec gorączce po szczepieniu?

Występowanie gorączki po szczepieniu to kwestia indywidualna. U wielu dzieci w ogóle nie występuje, u innych może się pojawiać za każdym razem. Niektórzy lekarze zalecają profilaktyczne podawanie środka przeciwgorączkowego tuż po szczepieniu w przypadku dzieci, u których wcześniej występowały drgawki gorączkowe lub wysoka temperatura ciała po poprzednich szczepieniach.