Lek. Michał Dąbrowski

Zaburzenia koncentracji i uwagi u dzieci – objawy 

Dzieci często bywają rozkojarzone, zajmują się kilkoma sprawami jednocześnie i nie potrafią skupić uwagi przez dłuższą chwilę na jednym zadaniu. Zwykle w pierwszych latach życia trudno stwierdzić, czy jest to po prostu dziecięca ruchliwość, a może już zaburzenia koncentracji u dzieci

Maluchy nudzą się wyjątkowo szybko i jedynie część kilkuletnich dzieci wykazuje spokój przy realizacji działań wymagających skupienia, jak np. układanie skomplikowanych klocków czy odpowiedź na zadane pytanie podczas wykonywania innej czynności. Najmłodszym dzieciom jeszcze trudniej wykazać zainteresowanie poleceniem zleconym przez dorosłych, gdy te bawią się w najlepsze podczas innej zabawy, która akurat zajęła ich uwagę. 

Zaburzenia koncentracji u dzieci zwykle wychodzą na jaw dopiero w wieku szkolnym, gdy dziecko zaczyna mieć problemy z nauką. To ostatni sygnał ostrzegający przed dalszymi konsekwencjami, ponieważ dziecko z zaburzoną koncentracją i uwagą, które nie przyswaja prawidłowo wiedzy zdobytej w szkole, może mieć trudności w dorosłym życiu. Umiejętności zdobyte w szkole, a raczej ich brak z powodu trudności w skupieniu uwagi, trudno nadrobić, dlatego dzieci mało skoncentrowane często nieprawidłowo się rozwijają.

Zatem, jak rozpoznać, czy dziecko jest jedynie pełne energii i niewinnie rozkojarzone, czy chodzi już o zaburzenia koncentracji? Oto ogólne objawy zachwianej uwagi u dzieci powyżej 6-7 lat, które zwykle powinny wykazywać umiejętności, takie jak np.:

  • umiejętność skupienia uwagi przynajmniej na dwóch czynnościach jednocześnie, np. zabawie i słuchaniu poleceń opiekuna – jeśli dziecko w trakcie zabawy nie reaguje na polecenia i konieczne jest kilkukrotne powtarzanie dziecku pytania, to objaw utrudnionej koncentracji;
  • umiejętność skupienia uwagi na powierzonym zadaniu przynajmniej przez 5-10 minut;
  • brak reakcji na wydawane polecenia – dziecko sprawia wrażenie, jakby nie słyszało tego, co się do niego mówi;
  • wykonywanie zadań domowych bardzo chaotycznie, jakby nie miały żadnego znaczenia;
  • nieprzywiązywanie uwagi do obowiązku zachowania czystości i porządku;
  • niechęć do nauki i zdobywania nowych umiejętności;
  • zapominanie o ważnych sprawach i ciągłe gubienie przedmiotów;
  • szybkie rozpraszanie się, np. problem przy wykonaniu zadania, jeśli ktoś w trakcie realizacji pewnych czynności zacznie mówić bądź podgłośni telewizję;
  • łatwe uleganie emocjom, nadmierna reakcja na krytykę lub dobitne wyrażanie niechęci w postaci wybuchów agresji.

Przyczyny zaburzonej koncentracji u dzieci

Zaburzenia koncentracji u dzieci mogą mieć różne przyczyny, zarówno emocjonalne, jak i wywodzące się ze stanu zdrowia fizycznego. Często otoczenie dziecka, zbyt dużo technologii i nowoczesnych zabawek, wpływa na zachwianie równowagi psychicznej u dziecka. Zdarza się również, że problemy rodzinne, jak np. kłótnie rodziców czy złe relacje z rówieśnikami  wpływają na zaburzenia koncentracji i uwagi u dzieci

Bardzo często jednak dzieci miewają zaburzenia koncentracji wynikające z nieprawidłowej diety, przepełnionej produktami przetworzonymi, fast-foodami oraz napojami słodzonymi. Często niezbilansowana dieta wywołuje niedobory witamin, które mają istotny wpływ na zaburzenia koncentracji u dzieci

Zaburzenia koncentracji u dzieci – pomocne witaminy i suplementy diety

Organizm do prawidłowego funkcjonowania potrzebuje określonych witamin, mikro- oraz makroelementów, a każdy z nich pełni określone zadanie. Dzieci do prawidłowego rozwoju potrzebują więc określonej ilości związków. Dzieciom, które mają zaburzenia koncentracji i uwagi, zaleca się odpowiednio dostosowane suplementy diety oraz witaminy, które można przyjmować w postaci dostępnych preparatów witaminowych oraz zwiększając ich podaż wraz z dietą. 

Korzystne minerały i witaminy na koncentrację oraz pamięć dla dzieci to m.in.:

Zaburzenia koncentracji i uwagi u dzieci – ćwiczenia na sprawność umysłu

Poza zapewnieniem dziecku prawidłowej ilości witamin niezbędnych do rozwoju, warto również zadbać o jego spokój emocjonalny. Szczególnie ważna w przypadku maluchów mających trudność w koncentracji jest odpowiednia ilość wspólnie spędzanego czasu. Ćwiczenia na koncentrację i pamięć u dzieci, wykonywane wspólnie z rodzicem, są najlepszym sposobem na wsparcie rozwoju dziecka. 

Warto systematycznie wykonywać ćwiczenia na koncentrację, które pomogą dziecku wypracować określone i pożądane zachowania.

  • Układanie przedmiotów – można wykorzystać klocki, kredki, a nawet makaron, tak by zainteresować dziecko. Zabawa polega na układaniu przedmiotów w równych odległościach, co wymaga skupienia uwagi.
  • Lustrzane odbicie – zabawa polega na rysowaniu obiema rękami jednocześnie, aby powstało lustrzane odbicie.
  • Podkreślanie liter – dziecko powinno podkreślać wybrane litery w tekście, np. pierwszą literkę jego imienia. 

Warto pamiętać, że wybierając ćwiczenia na koncentrację i pamięć u dziecka, nie liczy się ich rodzaj, a przede wszystkim zainteresowanie dziecka. Nie należy malucha zmuszać do zabawy, a jedynie szukać kreatywnych rozwiązań, które naturalnie go zachęcą. Warto również pamiętać, że samo polecenie wykonania ćwiczenia prawdopodobnie nie przyniesie efektów. Dziecku najbardziej zależy na czasie spędzonym z rodzicem.    

 

Źródła:

  1. Oszwa U., ,,psychologia.edu.pl”, Dzieci z zaburzeniami uwagi: http://www.psychologia.edu.pl/czytelnia/50-artykuly/1038-dzieci-z-zaburzeniami-uwagi.html, [data odczytu: 2019.07.18].