Strefa Dobrego Duszka - Zabawy

Umiejętność koncentracji uwagi – jak ją rozwijać?

listopad2_big

 

Nawet dorośli miewają kłopoty z koncentracją. Rozproszenie uwagi to znak naszych czasów. A czym właściwie jest koncentracja uwagi? Jest to zjawisko polegające na skupieniu, ześrodkowaniu uwagi, skierowaniu jej na określoną myśl, przedmiot, zagadnienie, wydarzenie, sytuację czy zjawisko i utrzymaniu jej w czasie.

Małemu dziecku trudno skupić się dłużej na jednym zadaniu. Koncentracja jest u niego selektywna i krótkotrwała. Skupia się na tym, co nowsze, głośniejsze, atrakcyjniejsze. Wiele zadań pozostawia niedokończonych, o wielu poleceniach trzeba mu ciągle przypominać. Ale często, jeśli coś je zainteresuje, zajmuje się tym dosyć długo. Zazwyczaj około 5-7 roku życia dziecko potrafi już skupić uwagę na czas, który umożliwi wykonanie zadania. Każde dziecko rozwija się jednak w sposób indywidualny i u każdego umiejętność koncentracji jest inna.

Można pomóc maluchowi rozwijać tę umiejętność, można ją ćwiczyć, ale przede wszystkim należy stworzyć warunki sprzyjające skupieniu się. I jest to zadanie dla rodziców, którzy muszą zacząć od dawania dobrego przykładu, np. kiedy rozmawiają lub bawią się z dzieckiem. To bardzo ważne! Jeśli bawimy się z dzieckiem, to nie patrzymy w ekran smartfona. Jeśli rozmawiamy z dzieckiem, to nie zasłaniamy się laptopem.

Ważne jest zapewnienie dziecku poczucia bezpieczeństwa, spokoju i porządku. Potrzebne jest ustalenie zasad, planu dnia a w tym czasu na obowiązki i przyjemności oraz odpoczynek. Duże znaczenie ma też zapewnienie dziecku odpowiedniej ilości snu oraz pobytu na powietrzu, a także ograniczenie w diecie cukru, produktów sztucznie barwionych i zawierających konserwanty. Dziecko powinno mieć swój kącik do zabawy i do nauki, uporządkowany, właściwie oświetlony i cichy. Rodzice muszą przyzwyczajać dziecko do konieczności kończenia rozpoczętego zajęcia i uczyć dokładności oraz staranności. Powinni też wspierać swoją pociechę, doceniając wysiłek włożony w wykonanie zadania. Jeśli rodzice prowadzą regularny tryb życia, dziecko w dużej mierze będzie przejmować ich dobre  nawyki.

Koncentrację uwagi można ćwiczyć na wiele sposobów i często są to po prostu znane od dawna zajęcia, gry i zabawy. Czytanie książki lub opowiadanie dziecku bajki, a potem zadawanie pytań związanych z tekstem, zagadki, nauka wierszyków czy piosenek, słuchanie muzyki to dosyć proste ćwiczenia. Rysowanie, przerysowywanie według wzoru, kolorowanie, malowanie, wyklejanie i lepienie z plasteliny też bazują na koncentracji uwagi i staranności. Zabawy, w których należy zapamiętać szczegóły czy znaleźć różnice lub podobieństwa na obrazkach, również bardzo się przydają. Podobnie budowanie z klocków według instrukcji, układanie puzzli, gry, np. w warcaby, bierki, Jenga i oczywiście szachy. Zabawy i gry sportowe to również dobry trening. Tak jak odpowiednio dobrane do wieku dziecka i odpowiedzialnie udostępniane gry komputerowe. Wyszukiwanie wyrazów w wyrazach, kodowanie i odkodowywanie*, liczenie, np. wymienianie co trzeciej liczby lub wymienianie w kolejności wszystkich liczb zawierających „3”, dyktanda graficzne i inne podobne zajęcia pomagają dzieciom ćwiczyć i rozwijać umiejętność koncentracji uwagi.

Najczęściej dzieci nabywają tę zdolność w miarę sprawnie i bezproblemowo – ćwiczą skupienie i doskonalą je w miarę swojego rozwoju i indywidualnych możliwości. Oczywiście są też dzieci, które mają kłopoty z koncentracją i nie zawsze zwykłe ćwiczenia usprawnią tę umiejętność. W takich sytuacjach należy zasięgnąć porady psychologa, bo być może potrzebne będą bardziej specjalistyczne działania.

 

 

*  Wyszukiwanie wyrazów w wyrazach – np. brama (w tym wyrazie ukrył się wyraz rama), adres (dres), stolica (sto), bokser (bok, ser);

Kodowanie i odkodowywanie – szyfrowanie, czyli przyporządkowywaniu do każdej litery jakiegoś znaku i zapisanie tymi znakami pojedynczych wyrazów lub wiadomości, które odszyfrowuje druga osoba.