Lek. Katarzyna Wiak

Witamina B2, nazywana także ryboflawiną, jest przedstawicielem kompleksu witamin B rozpuszczalnych w wodzie i wchodzi w skład wielu zestawów witamin dla dzieci, witamin dla nastolatków czy osób dorosłych. Pełni w organizmie liczne role – począwszy od udziału w przemianach metabolicznych, mających na celu pozyskanie glukozy, aż po wpływ na kondycję skóry. W jakich produktach spożywczych znajdziemy największe ilości witaminy B2? Jakie są objawy jej niedoboru i przedawkowania? Kto jest na nie najbardziej narażony?

Jak działa witamina B2?

Podstawową rolą witaminy B2 jest udział w przemianach metabolicznych praktycznie wszystkich składników odżywczych, czego celem jest przekształcenie ich w glukozę, będącą podstawowym substratem energetycznym, jaki może zostać wykorzystany przez każdą komórkę naszego organizmu. Dodatkowo witamina B2 bierze udział w procesach przekształcania innych witamin z grupy B do postaci biologicznie aktywnych, co umożliwia ich działanie.

Podobnie jak większość witamin z kompleksu witamin B, także witamina B2 wpływa na funkcjonowanie układu nerwowego, stymulując przekazywanie impulsów nerwowych, a ponadto dostarczając glukozę, czyli jedyne źródło energii, które może być wykorzystywane przez mózg i rdzeń kręgowy. W okresie ciąży witamina B2 stymuluje ponadto rozwój struktur oka, a po urodzeniu wpływa na prawidłowe funkcjonowanie zmysłu wzroku.

Witamina B2 wspomaga również działanie układu odpornościowego, zwiększając zdolność organizmu do zwalczania drobnoustrojów. Ponadto wpływa na kondycję skóry i błon śluzowych, które stanowią pierwszą barierę przed wnikaniem patogenów do wnętrza ustroju. Wiele badań udowodniło także, że regularna suplementacja tego składnika może zmniejszyć ryzyko zachorowania na niedokrwistość, anemię, zaćmę czy zaburzenia funkcjonowania tarczycy.

Naturalne źródła witaminy B2

Najbogatszym źródłem witaminy B2 w codziennej diecie, podobnie jak wszystkich witamin z kompleksu B, są rożne rodzaje mięs. Duże ilości tego składnika znajdziemy nie tylko w wołowinie i wieprzowinie, ale także w drobiu. Osoby wykluczające ze swojej codziennej diety mięso powinny poszukiwać alternatywnych, naturalnych źródeł witaminy B2. Są to np. mleko i przetwory mleczne, takie jak ser żółty, twarogi, a także jaja. Inne bogate źródło stanowią również produkty pełnoziarniste.

Jeśli mimo spożywania zwiększonych ilości warzyw czy produktów zbożowych, nie udaje się utrzymywać prawidłowego stężenia witaminy B2 w organizmie, należy sięgnąć po gotowe suplementy diety. Na rynku farmaceutycznym dostępnych jest wiele różnych preparatów zawierających kompleksy witamin dla dzieci, dla nastolatków i tych dla dorosłych.

Niedobór i nadmiar witaminy B2 w organizmie

Obok wegan i wegetarian na niedobory witaminy B2 są narażeni przede wszystkim alkoholicy, ponieważ alkohol zmniejsza wchłanianie tego składnika z przewodu pokarmowego, a także osoby niedożywione czy borykające się z przewlekłymi biegunkami.

Najczęściej pierwsze objawy niedoboru witaminy B2 obserwuje się na skórze i błonach śluzowych. Pacjenci skarżą się na obecność zajadów w kącikach ust, nadżerek i owrzodzeń w jamie ustnej czy stanów zapalnych skóry i błon śluzowych, zwłaszcza w okolicach krocza i ujścia cewki moczowej, a także nasilenie zmian trądzikowych. Niedobór witaminy B2 skutkuje ponadto ograniczeniem wchłaniania żelaza, co staje się przyczyną narastania niedokrwistości. Wówczas pacjenci skarżą się na ogóle osłabienie, trudności z koncentracją, a uwagę zwraca narastająca bladość skóry i błon śluzowych.

Utrzymywanie się niedoboru witaminy B2 skutkuje wystąpieniem zaburzeń neurologicznych, takich jak zawroty głowy. Szczególnie niebezpieczny jest on w wieku dziecięcym, kiedy może dojść do zahamowania rozwoju gałek ocznych. Niezależnie od wieku przy niedoborze witaminy B2 pacjenci mogą także zgłaszać zaburzenia ostrości wzroku spowodowane przede wszystkim nadmiernym rozrostem naczyń krwionośnych w obrębie rogówki.

Ze względu na rozpuszczalność witaminy B2 w wodzie, a co za tym idzie możliwość eliminacji ewentualnego nadmiaru wraz z moczem, przedawkowanie witaminy B2 stwierdza się bardzo rzadko. Ewentualne objawy związane z nadmiarem tego składnika w surowicy krwi wiążą się z działaniem układu pokarmowego i są to nudności oraz wymioty.

Bibliografia

[1] https://dieta.mp.pl/zasady/62915,witamina-b2-ryboflawina – data dostępu: 01.102018.

[2] Farmakologia i toksykologia, pod red. Mutchler F., Elsevier Urban&Partner, Wrocław 2013.

[3] Marshly E.T., Bohlega S.A., Riboflavin Has Neuroprotective Potential: Focus on Parkinson's Disease and Migraine, “Front Neurol”, 2017 Jul 20;8:333.

[4] Stępniak A. et al., Impact of consumption of B-group vitamins on cognitive functions of women after menopause, “Przegląd Menopauzalny”; Tom 12, Nr/wydanie 6, (2013): 464–471.