witamina D

Lek. Katarzyna Wiak

Witamina D jest niezbędna do prawidłowego funkcjonowania organizmu nie tylko każdego dziecka, ale także dorosłego. Im więcej badań przeprowadza się na jej temat, tym więcej można zaobserwować korzystnych efektów jej działania. Ze względu na niską zawartość witaminy D w produktach spożywczych i jej ograniczoną syntezę w organizmie, należy ją suplementować już od pierwszego dnia życia. W jaki sposób określić prawidłową dawkę witaminy D dla dziecka?

Jak jest rola witaminy D w organizmie dziecka?

Witamina D to grupa substancji o podobnej budowie cząsteczki i aktywności biologicznej. Najczęściej gotowe preparaty witaminy D zawierają cholekalcyferol, czyli witaminę D2.

Witamina D wpływa przede wszystkim na funkcjonowanie gospodarki wapniowo-fosforanowej organizmu. Jest niezbędna w procesie wchłaniania wapnia i fosforu z przewodu pokarmowego, a następnie ich przekształcaniu w związki, które mogą być wykorzystane jako budulec kości i zębów. U dzieci zapobiega więc rozwojowi krzywicy, a także wspomaga prawidłowy rozwój kości.

Witamina D u dzieci pełni również bardzo istotną rolę w stymulacji układu odpornościowego do zwalczania patogenów. Zapobiega i łagodzi przebieg nie tylko powszechnych infekcji, ale także poważnych chorób autoimmunologicznych, takich jak cukrzyca typu 1, która najczęściej diagnozowana jest właśnie w wieku dziecięcym.

Dlaczego witaminę D należy suplementować od pierwszego dnia życia?

Witamina D może być syntetyzowana w organizmie każdego z nas pod wpływem promieniowania słonecznego padającego na skórę. Zdrowa dawka opalania, poza godzinami największego nasłonecznienia, jest jak najbardziej potrzebna. Problem pojawia się za to w pochmurne dni, zwłaszcza jesienią i zimą, kiedy nie dość, że ilość promieniowania słonecznego jest zmniejszona, to jeszcze ciepłe ubrania ograniczają możliwość ekspozycji.

Witaminę D należy zatem przyjmować z zewnątrz. Pierwszą myślą są wówczas produkty spożywcze. Okazuje się jednak, że zawartość witaminy D w pokarmach jest stosunkowo niska, a na pewno niepokrywająca zapotrzebowania organizmu. Największe ilości tego składnika znajdziemy w mleku i przetworach mlecznych.

Ograniczenie dostępu do słońca i niska zawartość witaminy D w diecie skutkują niedoborami tego składnika u większości polskiej populacji, co negatywnie wpływa na stan naszego zdrowia. Dlatego też zaleca się, by każda osoba od pierwszego dnia życia aż do śmierci suplementowała witaminę D we właściwej dla siebie dawce. Na rynku farmaceutycznym dostępnych jest wiele różnych postaci witamin dla dzieci, od kropelek przez granulaty do rozpuszczania aż po żelki.

niemowle

Jak dobrać prawidłową dawkę witaminy D dla dziecka?

Dawkowanie witaminy D u dzieci jest uzależnione przede wszystkim od wieku i masy ciała. U noworodków i niemowląt należy ją suplementować niezależnie od sposobu karmienia. Zalecana dobowa dawka to 400 IU/dobę. Powinno się ją odpowiednio zmniejszyć o dawkę przyjmowaną w postaci ewentualnie stosowanych mieszanek mlecznych. U dzieci urodzonych przedwcześnie, które są szczególnie narażone na niedobory witaminy D, w okresie do osiągnięcia skorygowanego wieku ciążowego 40 tygodni, można rozważyć zwiększenie dawki do 800 IU/dobę. Podobnie pod koniec 1. roku życia, zwłaszcza u niemowląt o stosunkowo wysokiej masie ciała, można zwiększyć dawkę do 600 IU/dobę.

U starszych dzieci aż do osiągnięcia pełnoletności zalecaną dawką jest 600–1000 IU/dobę. U dzieci o niższej masie ciała można zastosować mniejszą dawkę, natomiast u tych z nadwagą czy otyłością po konsultacji z lekarzem można rozważyć zwiększenie dawki do nawet 2000 IU/dobę. Dawka powinna także zostać zwiększona do tej wartości u nastoletnich ciężarnych.

Bibliografia

[1] Farmakologia i toksykologia, pod red. Mutschler E., Elsevier Urban&Partner, Wrocław 2013.

[2] Pediatria. Podręcznik do Lekarskiego Egzaminu Końcowego i Państwowego Egzaminu Specjalizacyjnego, pod red. Dobrzańska A., Elsevier Urban&Partner, Wrocław 2014.

[3] https://dieta.mp.pl/zasady/62906,witamina-d – data dostępu: 02.10.2018.

[4] https://diabetologia.mp.pl/wytyczne/92799,wytyczne-suplementacji-witaminy-d-skrot-aktualnych-zalecen – data dostępu: 02.10.2018.

[5] https://dieta.mp.pl/zasady/139889,witamina-d-jaka-dawka-jest-bezpieczna – data dostępu: 02.10.2018.