suplementy diety dla dzieci z autyzmem

Autyzm jest jednym z częściej rozpoznawanych w wieku dziecięcym zaburzeń rozwojowych. Jego istotą są zaburzenia komunikacji ze światem zewnętrznym. W ostatnich latach coraz więcej słyszy się o korzystnym wpływie diety lub suplementacji niektórych składników pokarmowych, które mogłyby łagodzić objawy autyzmu. Czy faktycznie udowodniono naukowo, że ich stosowanie ma sens? Po jakie suplementy diety należy sięgać u dzieci z autyzmem?

Czym jest autyzm?

Autyzm należy do grupy zaburzeń rozwojowych. Oznacza to, że przy udziale czynników genetycznych i środowiskowych dochodzi do zaburzeń rozwoju mózgu, co w przypadku tego schorzenia skutkuje ograniczeniem możliwości komunikacji. U dzieci dochodzi do nieprawidłowego rozwoju mowy, zaburzeń w odczytywaniu mimiki i gestów, co znacząco wpływa m.in. na ich kontakty z rówieśnikami.

W początkowym etapie rozwoju nie ma możliwości zaobserwowania jakichkolwiek objawów autyzmu. Pierwszym symptomem, który zwykle zauważają rodzice, jest najczęściej opóźnienie rozwoju mowy względem rówieśników. Dość charakterystyczną cechą jest również tworzenie własnego „języka” albo wygłaszanie, nieadekwatnie do sytuacji, fragmentów zasłyszanych rozmów czy spotów reklamowych. Dzieci nie tolerują zmian i źle znoszą zachwiania np. codziennej rutyny. U części chorych można zaobserwować dodatkowo zaburzenia ruchowe, takie jak bezcelowe powtarzanie tych samych gestów czy nadwrażliwość poszczególnych zmysłów.

Czy dieta powinna być jednym z elementów terapii u dzieci z autyzmem?

W ostatnich latach, kiedy niezwykle „modne” okazało się być stosowanie różnych rodzajów diet, zaczęto również doszukiwać się związku między przyjmowanymi pokarmami a stopniem nasilenia różnych objawów autyzmu. Udowodniono jednak, że zastosowanie diety bezmlecznej czy bezglutenowej nie ma żadnego wpływu na rozwój dziecka autystycznego.

Niemniej udało się udowodnić naukowo, że dzieci z autyzmem są bardziej narażone na wystąpienie różnych schorzeń gastroenterologicznych. Wiele z nich skarży się na przewlekłe bóle brzucha czy naprzemienne biegunki i zaparcia, co znacząco obniżało jakość ich życia. Zastosowanie diety z ograniczeniem spożycia alergenów, bezlaktozowej czy bezglutenowej wpływało na złagodzenie wspomnianych objawów, więc pod tym względem ich stosowanie może być uzasadnione. Pamiętajmy jednak, że w każdym przypadku należy przeprowadzić dokładną diagnostykę, ponieważ objawy te mogą wskazywać czasem na stany poważne i wymagające natychmiastowej interwencji lekarskiej.

dziecko je jabłko z miodem

Po jakie suplementy diety warto sięgać u dzieci autystycznych?

Na podstawie wielu badań naukowych nie udało się wykazać, że przyjmowanie jakichkolwiek suplementów diety może wpływać na rozwój dziecka autystycznego. Stosuje się je przede wszystkim w celu łagodzenia niektórych objawów towarzyszących.

U dzieci autystycznych często mamy do czynienia z problemami psychiatrycznymi. Mogą one być skłonne do agresji, być nadpobudliwe czy mieć problem z bezsennością. Oczywiście, przy znacznym nasileniu tych objawów warto sięgać po środki farmakologiczne. W innym przypadku można spróbować rozpocząć terapię od podawania preparatów ziołowych, zwierających melisę czy walerianę. Pamiętajmy jednak, że wielkość i niedojrzałość organizmu dziecka powinna skłonić nas do konsultacji z lekarzem przed włączeniem każdej nowej substancji, nawet (wydawałoby się niegroźnych) suplementów diety. Mogą one przecież kumulować się w dziecięcym organizmie lub działać toksycznie.

Z drugiej strony należy pamiętać, iż problemy z komunikacją mogą utrudniać rozpoznawanie nawet podstawowych objawów niektórych chorób, takich jak przeziębienie. U dzieci z autyzmem można więc rozważyć suplementację gotowych preparatów witaminowych, które wpływają nie tylko na odporność, ale także ogólny dobrostan. Takie postępowanie pozwala np. zminimalizować ryzyko wystąpienia niedokrwistości z niedoboru witaminy B12 czy kwasu foliowego.

[1] Pod red. Kawalec W., Pediatria, tom 2, wyd. PZWL, Warszawa 2013

[2] https://pediatria.mp.pl/choroby/choroby-neurologiczne/138736,autyzm

[3] https://www.mp.pl/pytania/pediatria/chapter/B25.QA.15.1.5.

[4] Sathe N. et al., Nutritional and Dietary Interventions for Autism Spectrum Disorder: A Systematic Review., Pediatrics. 2017 Jun;139(6)