oko małego dziecka

Ocenia się, że nawet co piąte dziecko w wieku przedszkolnym ma problem ze wzrokiem. Najczęściej stwierdzaną wadą jest krótkowzroczność. Do wzrostu częstości zachorowań przyczynia się przede wszystkim niekontrolowana przez rodziców zabawa i nauka z wykorzystaniem nowoczesnych technologii. Jak zadbać o wzrok dzieci? Jakie objawy powinny nas zaniepokoić i skłonić do wizyty u specjalisty? [1][2]

Kiedy należy zgłosić się z dzieckiem do okulisty?

Wiele dzieci ma tendencję do ukrywania przed rodzicami swoich zdrowotnych problemów. Z obawy przed reakcją rówieśników na okulary nie informują mamy i taty o zaburzeniach wzroku. Dlatego też rodzice muszą być szczególnie wyczuleni na objawy wskazujące na taki problem. Dziecko, które nieprawidłowo widzi, przybliża się do telewizora, a w szkole przesiada się bliżej tablicy. Często mruży oczy, co pomaga mu wyostrzyć wzrok. Mogą się zdarzyć także upadki, bóle głowy czy problemy z pisaniem i czytaniem. [1][2][3]

Objawy okulistyczne u dzieci nie wiążą się tylko z występowaniem wad wzroku. Powinniśmy zareagować i zgłosić się do lekarza, jeśli nasze dziecko po ukończeniu 3. miesiąca życia nie nawiązuje kontaktu wzrokowego z rodzicami lub wciąż zezuje. Innymi niepokojącymi objawami są: asymetria gałek ocznych, białożółty odblask źrenicy (tzw. kocie oko) czy nierówność lub stałe poszerzenie źrenic. Mogą one świadczyć o dużo poważniejszych chorobach, takich jak nowotwory gałki ocznej czy mózgu lub krwotokach wewnątrzczaszkowych. [1][2][4]

Rola diety w zapobieganiu schorzeniom okulistycznym

Jak w większości schorzeń, tak i w chorobach okulistycznych najważniejsza jest profilaktyka. Podstawowymi substancjami wpływającymi na stan naszego wzroku są: witamina A, luteina i kwasy omega-3. [3]

Witamina A uczestniczy w odbieraniu bodźców wzrokowych przez siatkówkę oka, a także wpływa na funkcjonowanie tkanki nabłonkowej. W przypadku jej niedoborów mogą się pojawić takie zaburzenia jak nadmierne przesuszanie powierzchni oka czy trudności z widzeniem po zmroku – tzw. „kurza ślepota”. Witaminę A powinno się dostarczać do organizmu dzieci z pożywieniem. Jej bogatymi źródłami są: tran i warzywa, np. marchew, jarmuż czy szpinak. Dopiero jeśli dziecko odmawia spożywania tego typu pokarmów, należy rozważyć suplementację witamin w postaci gotowych preparatów. [3]

Luteinę, czyli żółty barwnik, cechuje silne działanie oksydacyjne, chroniące oko przed uszkodzeniami spowodowanymi przez wolne rodniki. Możemy ją znaleźć przede wszystkim w żółtych i pomarańczowych warzywach, takich jak papryka, ale także w zielonych liściach jarmużu czy sałaty. Kwasy omega-3 znajdziemy natomiast przede wszystkim w rybach. Ich bogatym źródłem są łosoś i makrela. [3]

Jak pracować przy komputerze?

Dzisiejszy świat opiera się na wykorzystywaniu technologii. Niejeden kilkulatek radzi sobie przed monitorem lepiej niż dorośli. Komputer jest niezbędny także do nauki i odrabiania zadań domowych, dlatego powinniśmy zapewnić dziecku jak najlepsze warunki pracy, aby zapobiegać męczeniu wzroku. Pamiętajmy, że monitor powinien znajdować się co najmniej 70 cm od oczu i nieco niżej niż głowa, aby zmniejszyć parowanie filmu łzowego z powierzchni spojówki. Niezwykle ważne jest, by nie stanowił jednego źródła światła w pokoju. Powinno być ich co najmniej kilka, w różnych kątach i na różnych wysokościach. [3]

Warto wyrobić w dziecku nawyk systematycznych przerw podczas pracy czy zabawy przy komputerze. Co 30 minut należy wykonać serię intensywnego mrugania i fiksacji wzroku w różnych kierunkach, aby rozluźnić napięte mięśnie gałkoruchowe. Podobna zasada dotyczy higieny czytania książek czy nauki. [3]

Smartfony, tablety, laptopy – czy dzieciom powinno się ograniczać dostęp?

Korzystanie z małych ekranów wiąże się ze zjawiskiem tzw. skurczu akomodacyjnego. Oko przyzwyczaja się do patrzenia na przedmiot z bliskiej odległości, po czym nie jest w stanie płynnie dostosowywać się do patrzenia w dal. Wiąże się to nie tylko z rozwojem krótkowzroczności, ale także z innymi dolegliwościami, takimi jak np. przewlekłe bóle głowy. [2][5]

Warto więc ograniczać ilość czasu spędzanego przez dziecko przy ekranie komputera. Należy pokazać kilkulatkowi, że istnieje możliwość świetnej zabawy także bez użycia technologii. Jeśli już zachodzi taka potrzeba, np. chcemy pokazać dziecku jakiś film, powinniśmy wyświetlać go na możliwie dużych ekranach. [5]

Bibliografia:

[1] Pod red. Dobrzańska A., Pediatria. Podręcznik do Lekarskiego Egzaminu Końcowego i Państwowego Egzaminu Specjalizacyjnego, wyd. Elsevier Urban&Partner, Wrocław 2014

[2] Pod red. Kawalec W., Pediatria tom 2, wyd. PZWL, Warszawa 2013

[3] https://okulistyka.mp.pl/zdroweoczy/151481,jak-dbac-o-wzrok

[4] https://pediatria.mp.pl/prawidlowyrozwoj/rozwojfizyczny/52295,wzrok-niemowlecia

[5] https://pediatria.mp.pl/aktualnosci/badania/123635,smartfony-i-tablety-szkodliwe-dla-wzroku-dzieci