Lek. Katarzyna Wiak

O witaminach i ich roli w organizmie słyszy się bardzo dużo. Są one niezwykle istotnymi składnikami odżywczymi i pełnią liczne funkcje w organizmie. U większości z nas nie ma konieczności ich suplementacji, poza codzienną, zróżnicowaną dietą. Wyjątkiem jest tu tylko witamina D, której zawartość w produktach spożywczych jest bardzo niska. U niektórych osób, a zwłaszcza u dzieci i osób starszych z dość ograniczonym jadłospisem, warto sięgać po gotowe suplementy witaminowe, aby zapobiegać niedoborom. Jakie postaci witamin są dostępne na rynku farmaceutycznym? Jak wybrać najlepszą formę dla siebie?

Witaminy w tabletkach i kapsułkach

Najpopularniejszą formą witamin dostępną na rynku są tabletki i kapsułki. W ten sposób suplementuje się praktycznie wszystkie witaminy, czyli te z kompleksu B, a także rozpuszczalne w tłuszczach witaminy A, D, E i K.

Połknięcie tabletki czy kapsułki jest proste i dyskretne, przez co pacjent może przyjąć ją także np. w miejscu publicznym. Warto zadbać o to, by wraz z tabletką zawierającą witaminy rozpuszczalne w tłuszczach przyjąć tłusty posiłek, który wspomaga ich wchłanianie z przewodu pokarmowego. Wchłanianie witamin przyjmowanych doustnie jest jednak ograniczone u pacjentów z chorobami przewodu pokarmowego, a szczególnie jelit, takimi jak nieswoiste zapalenia jelit czy stan po resekcji ich fragmentów.

Podanie witamin w postaci tabletek u małych dzieci lub osób starszych, a także np. pacjentów z chorobami neurologicznymi, stwarza ryzyko zakrztuszenia, dlatego należy w tym przypadku rozważyć suplementację witamin w innych formach.

Postaci witamin dla dzieci i osób starszych

Na rynku farmaceutycznym dostępnych jest wiele preparatów witaminowych w postaciach dużo łatwiejszych do połknięcia niż tabletka, a także w zachęcających dzieci do spożywania smakach i kolorach.

Najmłodsi pacjenci bardzo chętnie sięgają po tabletki czy granulaty musujące, które rozpuszczają się w wodzie. Powstaje wówczas słodki roztwór w ciekawych kolorach i smakach, który dzieci chętnie wypijają. W tego typu preparatach zawartość witamin może być taka sama jak w kapsułkach czy tabletkach, dlatego są równie zdrowe.

Inną postacią, pod którą można podawać witaminy zarówno najmłodszym, jak i najstarszym pacjentom są krople doustne. W takiej formie sprzedaje się np. witaminę D czy K. Również w tym przypadku ryzyko zakrztuszenia jest minimalne.

Niektóre firmy produkują ponadto witaminy dla dzieci w postaci lizaków, tabletek do ssania, a nawet żelek w ciekawych kształtach i kolorach. Pamiętajmy jednak, by przy zakupie odpowiedniego środka dla naszego dziecka dopytać lub sprawdzić samodzielnie, czy w składzie nie pojawiają konserwanty, które mogłyby stać się przyczyną np. reakcji alergicznych.

Witaminy w zastrzykach

W przypadkach skrajnych niedoborów witaminowych należy natomiast sięgać po preparaty w postaci zastrzyków domięśniowych. W ten sposób można uzupełniać niedobory witaminy B1, B6 czy B12. Środek leczniczy podany w formie domięśniowej iniekcji wykazuje bardzo szybkie działanie i prawie natychmiast znosi ewentualne, odwracalne objawy niedoborów. Co ważne, w takim przypadku omijany jest przewód pokarmowy, zatem ta forma suplementacji zalecana bywa u pacjentów z ograniczonym z różnych powodów wchłanianiem składników odżywczych z przewodu pokarmowego.

Bibliografia

[1] Farmakologia i toksykologia, pod red. Mutschler E., Elsevier Urban&Partner, Wrocław 2013.

[2] https://pediatria.mp.pl/zywienie/52608,witaminy-w-diecie-dziecka – data dostępu: 02.10.2018.

[3] Masucci L., Goeree R., Vitamin B12 intramuscular injections versus oral supplements: a budget impact analysis, “Ont Health Technol Assess Ser.” 2013 Nov 1;13(24):1-24.